Projecten

 

Artistiek Collectief Barranja werkt gedurende een bepaalde periode aan een voorstelling met een aantal jongeren. Ze vertrekken vanuit wat er leeft bij de jongeren, vanuit hun interesse en passie. Het ganse proces geeft de jongeren een kans hun verhaal te (her)schrijven, positieve ervaringen op te doen, talenten te ontdekken… Deze voorstelling is van hen. Voor sommigen een spreekbuis of een uitlaatklep, voor anderen een kans om te tonen wat er in hen zit opdat er aan het eind applaus mag klinken waarop ze fier mogen zijn.

Het sociaal artistieke project geeft de mogelijkheid aan de jongeren om hun verhaal te vertellen, te vertalen, dynamisch te maken. Het geeft de mogelijkheid om taal te creëren voor dingen die niet vanzelf spreken. Ze kunnen vorm geven aan gevoelens, gedachten in verhalen. De eigen verhalen, de identiteit, hun zelfbeeld wordt rijker en genuanceerder. De succeservaring is daarenboven de uitzondering die aanzet tot verandering. Het biedt ook de mogelijkheid voor de jongeren om het artistieke of technische talent dat ze hebben te ontdekken.

Projecten kunnen op vraag samen vorm gegeven worden.

Omschrijving van één van onze projecten

Fase 1: Proeffase

In deze fase is het de bedoeling dat elke jongere weet wat wij daar komen doen, nl. samen met hen, vanuit hun persoonlijke verhalen en interesses een artistieke voorstelling maken. Om de jongeren hiervoor warm te krijgen, is het nodig om met hen individueel of in kleine (lees: veilige) groep hierover in gesprek te gaan. Belangrijk hierbij is het luisterend oor van Barranja die de persoonlijke verhalen en interesses van elke jongere kan vertalen naar een artistieke activiteit. Hiervoor de nodige tijd uittrekken is cruciaal: de jongeren leiden soms een hectisch en heftig leven met de nodige ups en downs waardoor een te snelle verwachting tot engagement eerder averechts kan werken. De jongeren hebben tijd nodig om Barranja te leren kennen en vice versa. Er moet iets opgebouwd kunnen worden. Een idee moet kunnen rijpen.

In ons vorig project leerden we dat het aanbieden van ateliers of workshops in voltallige groep weinig gehoor vindt bij de jongeren. Wanneer je echter met hen aan de praat geraakt, hen mag leren kennen en dingen in hen kan wakker maken, word je de prettige verstrooiing die hen kan inspireren en mag uitdagen.

Barranja gaat niet zozeer op zoek naar geboren acteurs of talentvolle zangers, maar wil vertrekken vanuit de passie van elke jongere en deze een plaats geven in de voorstelling. Een verteller, een denker, een doener, een danser, een broodbakker…Om het even welke interesse er zit bij de jongere, ze kan gebruikt worden bij de voorstelling.

Gedurende deze proeffase is het van belang dat Barranja zeker elke jongere gezien, gehoord en gesproken heeft; flexibiliteit en soms onverwachte, nieuwe afspraakmomenten zijn inherent aan het werken met deze jongeren.

Het gaat er ook om dat de jongeren een goed gevoel kunnen krijgen bij het maken van iets. Het kan een uitlaatklep zijn; het kan ook een manier zijn om dingen te verwerken; het kan ook voor een stuk plezier zorgen in hun persoonlijke leven; het kan een welgekome afleiding zijn; het kan een terecht verdiende, positieve aandacht teweeg brengen. Hun blik kan verruimd en ook verlicht worden. Dit is een belangrijke zoektocht vanuit Barranja naar elke jongere toe in deze proeffase.

Fase 2: Uitwerkings + engagementsfase

De opsplitsing van de verschillende fases is eerder een theoretische planning en structuur op papier, dan wel een realiteit: met de ene jongere kan je al vrij snel concreet aan het repeteren gaan of werken aan een scene, terwijl je met iemand anders nog volop contact zoekt en/of deze persoon meer tijd nodig heeft om goesting te krijgen hieraan mee te doen. Op die manier wordt de engagementsvraag eerder een persoonlijke vraag; niet iedereen kan zich engageren op hetzelfde moment.

De jongeren spreken een engagement uit en spannen zich in om dit engagement waar te maken. Begeleiders van de leefgroep ondersteunen de jongeren om dit engagement na te komen. De jongeren van de Wissel vallen vaak uit sociale netwerken en geraken geïsoleerd omdat ze er niet in slagen om engagementen waar te maken (school, hobby’s, studentenjobs). Door een engagement aan te gaan voor iets dat hen boeit, doen ze een succeservaring op. Dit is een leermoment dat zijn transfer kan hebben naar andere situaties. Jongere leren engagement nemen en volhouden.

De uitwerking en de inhoud van de voorstelling wordt pas gaandeweg duidelijk: het wordt volledig gekleurd door de voorafgaande gesprekken met de jongeren. Het is Barranja die op zoek gaat en de jongere wil triggeren om een stukje voorstelling te creëren. Nu is het moment voor Barranja om met alle bouwstenen die de jongeren hebben gegeven iets te gaan bouwen; losse ideeën verworden één geheel: de voorstelling. Dit gaat met enorm veel transparantie naar de jongeren toe, zodat ze op ieder moment weten waaraan gebouwd wordt. Om de voorstelling een geheel te laten worden is het nodig om vanuit de individualiteit steeds meer in groep te gaan werken. Belangrijk hierbij is dat de jongeren genoeg vertrouwen hebben in de kwaliteit van hun activiteit en deze activiteit voldoende hebben kunnen inoefenen en zich hebben eigen gemaakt.

De groep is aangewezen op elkaar om tot een resultaat te komen. De vaardigheden om in groep te werken en onder een bepaalde spanning te functioneren worden uitvergroot. Het feit dat ze dit kunnen doen op een manier dat passend is bij hun talent en aanleg versterkt dit als ‘lerend’ moment.

Er moet plaats zijn voor het durven verwoorden van hun eigen mening; opbouwende kritiek naar elkaar toe en het zich kwetsbaar durven opstellen naar de andere(n). Hierdoor maken ze deel uit van het geheel en wordt het meer dan alleen hun eigen activiteit.

Het individu moet zich in dit proces verhouden ten aanzien van de groep. Om samen tot een beslissing te komen is er woord en wederwoord.
De jongeren verwoorden hun eigen kijk en goesting.
De jongeren kunnen luisteren naar de inbreng van de anderen.
De jongeren zoeken samen naar een compromis waar iedereen zich in kan vinden.
Dit zijn stuk voor stuk sociale vaardigheden waarmee de jongeren kunnen oefenen om zo sterker uit dit verhaal te komen.

In deze fase is het de bedoeling om ook op locatie te gaan werken. Repeteren in een artistieke omgeving geeft zelfvertrouwen en inspiratie aan de jongeren.

De ruimte en de locatie zijn inspirerend en verhogen het gevoel van zelfwaarde.
Ze hebben het gevoel als jongeren dat ze het waard zijn om daar te mogen zijn, daar iets te creëren.
De jongeren komen in een cultuurhuis en komen zo in contact met de culturele wereld. Het is een laagdrempelige manier om in contact te komen met kunst en kunstenaars.

Barranja probeert het onderste uit de kan te halen wat betreft elkeen z’n artistieke bijdrage. Dit vraagt om een persoonlijke aanpak naar elke jongere toe. Niet iedereen wordt op dezelfde manier gemotiveerd om moeite te doen voor z’n creatie naar een hoger niveau te tillen.

Fase 3: weekend + voorstelling

Bedoeling is om het weekend van de eigenlijke voorstelling vrijdagavond te vertrekken naar een locatie waar er kan gerepeteerd en ook overnacht worden. Het groepsgevoel moet hierbij aangewakkerd worden en er kan naar de voorstelling intens toegeleefd worden zonder afleiding van buitenaf. Op zaterdag wordt er naar de zaal getrokken om daar de laatste try-out te doen. ’s Avonds is dan de voorstelling.

Deze voorstelling staat op zichzelf en is niet gelinkt aan een ander evenement of feest; het aanwezige publiek komt speciaal voor de voorstelling en de jongeren een verdiend applaus te geven. Eventueel is er nog een matinee-voorstelling op zondag, als de jongeren voldoende gemotiveerd zijn om een tweede maal dezelfde spanningsboog aan te gaan.